تبلیغات
ایکنا مازرون افتخار iqna mazeron eftekhar - عباس میرزا

 

عباس میرزا

 

چهارمین پسر فتحعلی شاه "عباس میرزا" در سال 1303 در قصبه (نوا) از توابع لاریجان آمل قدم به عرصۀ وجود گذاشت و فتحعلی شاه نام این مولود را عباس میرزا گذاشت و نسبت به وی مهر و انسی خاص یافت، او بر خلاف پسران دیگرش در دوران كودكی، طفلی مریض المزاج و فوق‌العاده مؤدب و سر بزیر و محجوب بود و در سن ده سالگی به كسالت و درد مفاصل و استخوان مبتلا گشته بود. او در كودكی بسیار مورد علاقه آقا محمد خان قاجار سر سلسلۀ سلاطین قاجار بود و خود تعلیمات نظامی مخصوص را به او می‌آموخت عباس میرزا ضمن فرا گرفتن تعالیم مختلف و روش‌های گوناگون فنون سواری و جنگ در ایام فراغت و بیكاری به مطالعه كتب سودمند و مفید می‌پرداخت و به آسانی به بیشتر زبان‌های شرقی آشنا شده بود.فتحعلی شاه در سال دوم جلوس سلطنت خود، مجلس با شكوهی ترتیب می‌دهد و جمع كثیری از بزرگان و علماء و رجال سرشناس و درباریان و وابستگان صاحب رأی و نظر و همچنین سركردگان خاندان قاجار را دعوت می‌كند تا آنها در زمینۀ تفویض ولیعهدی به فرزند قابل و كاردانش، عباس میرزا به مشورت و گفتگو بپردازند. فتحعلی شاه كه عباس میرزا را از دیگر فرزندان خود باهوش‌تر و دلیرتر و مستعدتر می‌دید وقتی در این مجلس، عموم بزرگان و سران قاجار نسبت به شجاعت و امتیازات برجسته عباس میرزا و درایت و قابلیت او اتفاق نظر داشتند، این انتخاب شاه را شایسته دانستند و فردای آن روز شاه او را به حكومت آذربایجان تعیین می‌نماید.فتحعلی شاه پیش از عزیمت نایب السلطنه عباس میرزا به آذربایجان به فكر ازدواج برای فرزند خود برآمد و بهمین لحاظ پس از آنكه با عباس میرزا در این زمینه صحبت كرد، دختر میرزا محمدخان دولوی قاجار را كه از زعمای طایفۀ قاجار بود به نام «خرده خانم» برای وی نامزد کرد و این از لحاظ سیاسی نیز برای ایل قاجار اهمیت فراوان داشت كه وصلت عباس میرزا درون ایلی باشد و به این ترتیب عباس میرزا روانه آذربایجان شد.اواخر ماه ذیحجه، 1213 هـ، ق عباس میرزا به شهر تبریز وارد شد او خوشحال بود كه توانسته این سفر طولانی را پشت سر بگذارد، كلیه حكام شهرها و امراء و سران عشایر و طوایف و همه بیگلربیگیان كه از مدتها پیش انتظار او را می­کشیدند در دروازۀ تبریز اجتماع كرده بودند، او پس از ورود به این سرزمین دست به اصلاحاتی در آذربایجان زد، او به كارهای دیوانی نظم و ترتیبی خاص داد وی طرز جمع‌آوری مالیات و عواید دولتی ظالمانه و برخلاف اخلاق و عدالت را سامان داد.عباس میرزا دستور داد شهرهای مهم آذربایجان، از جمله اردبیل و خوی و مراغه و غیره از شكل و صورتهای قبلی خارج شوند و مخصوصاً ترتیب خیابانها و عمارات دولتی به طرز نوین احداث گردد. او در شهر تبریز بناها و ساختمانهای عمومی و گردشگاههای مختلفی را ایجاد كرد و بخاطر رفاه حال عموم، دستور داد اماكن و باغهای عمومی مفرح و دل‌انگیزی در داخل شهر تبریز ساخته شود.بعد از فتح گرجستان به وسیلۀ روسیه تزاری كشمكشها بین ایران و روس آغاز شد و جنگ با روسیه با هدف فتح گرجستان چندان آسان به نظر نمی‌رسید، حال كه انگلیسی‌ها رغبتی برای كمك كردن‌ نشان نداده بودند می‌بایست در جستجوی متحد دیگری می­بود و چون كشور فرانسه با روسیه در حال جنگ بود، دولت ایران از ناپلئون تقاضای كمك كرد و او نیز بخاطر دست‌یابی به هند در صدد اتحاد با ایران بود.در آغاز جنگ، پیروزی از آن قشون ایران و نائب السلطنه عباس میرزا بود ولی بعد نیروهای روسی به اتكا توپ خانه مجهز خود، نیروهای ایرانی را به عقب راندند و از طرفی فرانسویها كه با روسها صلح كردند، با میانجی‌گری بریتانیا دو طرف را به مذاكره برای پیمان صلح كشانید كه سرانجام در 14 اكتبر 1813 (22 مهر 1192) در دهكده گلستان به امضاء رسید، بر اساس مفاد این پیمان ایران بسیاری از ایالات خود در قفقاز را مانند: قره باغ، گنجه، شیروان، باكو و... را از دست داد.احتمالاً نه شاه ایران و نه تزار روسیه، عهدنامه گلستان را قطعی تلقی نمی‌كردند عباس میرزا آن را فقط آتش‌بسی موقت می‌دانست و خود را برای جنگی دیگر آماده می‌كرد، در این زمان حكومت ایران ابوالحسن خان شیرازی سفیر سابق ایران در لندن را به سنت پترز بورگ فرستاد تا درخواست كند که به تصحیح خطوط مرزی اقدام شود، اما وزیر خارجه روسیه درخواست ایران را رد كرد، با وجود اینگونه رفتار سرد و دو پهلو از جانب دولت روسیه و فشار روحانیون و اینكه در مه 1826 (اردیبهشت 1205) سپاهیان روسیه میرك محلی در خانات ایروان را اشغال كردند و ایرانیان نیز در برابر، دریاچه گوكچا را گرفتند و این بهانۀ جنگ‌های دوم ایران و روس شد كه در آغاز، سپاه ایران موفقیتهای زیادی بدست آورد اما به خاطر كمی تجهیزات، سپاه ایران شكست خورد و در تركمن چای عهدنامۀ دیگری بر ایران تحمیل شد كه علاوه بر شهرهایی كه در پی عهدنامۀ گلستان از ایران جدا شده بود شهرهای جدیدی به همراه غرامت 20 میلیون روبلی به ایران تحمیل شد.سالیان متمادی بود كه یك بیماری مزمن كه دستگاه گوارشی و كلیه‌های عباس میرزا نائب السلطنه را مورد حمله قرار داده بود، مزاج این شاهزاده نیرومند و مقتدر را از حال اعتدال خارج ساخته و باعث شده بود او از لحاظ بنیه ضعیف شود و لزوم مداوا و درمان فوری و مستمر را ایجاب می‌كرد ولی متأسفانه اشتغالات جنگی و سیاسی و حركت‌های مداوم او برای امنیت دادن به شهرهای ناامن و سركوبی گردنكشان اجازۀ استراحت و معالجه را به او نمی‌داد و معالجات طبیب او كورمك نیز مأثر واقع نشد و بعد از برگشت از زیارت حضرت رضا (ع) در سال 1249 هـ دچار استفراغ‌های پی در پی ‌گردد كه مربوط به كبد او می‌شد و احتمالاً با سم مسموم شده بود.

 

.: Weblog Themes By SlideTheme :.


  • دست بند